Güneydoðu listelerine yansýyan AKP-HDP rekabeti
Karakter boyutu :
Metni küçült
Metni büyüt
Güneydoðu listelerine yansýyan AKP-HDP rekabeti
AK Parti 7 Haziran seçimlerinde kan kaybettiði Doðu ve Güneydoðu illerinde listesinde önemli deðiþiklikler yaptý. Yarýþýn iki parti arasýnda geçtiði bölgede HDP ise listelerini büyük ölçüde korudu. Uzun süre çözüm sürecinin koordinatörlüðünü yürüten Beþir Atalay, 7 Haziran'da 8 milletvekilliðinden 7'sini HDP'nin aldýðý Van'dan aday gösterildi.
18 Eylül 2015 Cuma 21:02
 Bu Haberi Paylaş


7 Haziran seçimlerinin AK Parti açýsýndan en önemli sonuçlarýndan biri Doðu ve Güneydoðu illerinde kaybedilen oylardý. Seçim sonrasýnda sonuçlara iliþkin çok sayýda deðerlendirme yapýldý, bu oy kaybýnýn nedenleri çok tartýþýldý. Aday listelerinin iyi belirlenmediðini savunanlarýn yaný sýra çözüm sürecine iliþkin hükümetin deðiþen tutumunun bu oy kaybýnda etkili olduðunu iddia edenler de oldu. Ancak temel olarak HDP'nin ülke genelindeki yüzde 10 seçim barajýný aþmasý nedeniyle deðiþen bu tablo, 1 Kasým seçimlerine girecek adaylarýn belirlenmesinde etkili oldu. Parti bölgedeki illerde adaylarýný büyük ölçüde deðiþtirdi. Bazý illerde þehrin tanýnmýþ simalarý devreye girdi. Bazý illerde ise partinin kurmaylarý.

Diyarbakýr listesi yeniden yazýldý
En önemli deðiþiklik, bölgenin merkezi kabul edilen Diyarbakýr'da yapýldý. 7 Haziran seçimlerinde HDP Diyarbakýr'daki 11 milletvekilliðinin 10'unu almýþ, AK Parti cephesinde büyük bir þaþkýnlýða sebep olmuþtu. 7 Haziran seçimlerinde sadece Cevdet Yýlmaz'ýn AK Parti'den milletvekili seçildiði ilde bu defa birinci sýraya, daha önce Ticaret Sanayi Odasý Baþkanlýðý yapan, 2011 seçimlerinde milletvekili seçilen ancak son seçimde aday gösterilmeyen Galip Ensarioðlu geldi. Ensarioðlu'ndan sonra ikinci sýrada iþadamý Ebubekir Bal, üçüncü sýrada Eðitim-Bir-Sen Diyarbakýr ?ube Baþkaný Yunus Memiþ, dördüncü sýrada ise avukat Beran Çelik yer aldý. Bu isimler listeye girdi ancak listeden çýkanlar ve gösterilmeyenler de önemli. 2011 seçimlerinde milletvekili seçildiði halde YSK tarafýndan vekilliði iptal edilen Hatip Dicle'nin yerine daha az oy almýþ olmasýna raðmen milletvekilliðine hak kazanan ve bazý AK Parti'li isimlerin dahi tepki gösterdiði Oya Eronat bu defa listede yer bulamadý. 7 Haziran seçimlerinde aday gösterilen ancak adaylýktan çekilen Abdurrahman Kurt ve Haþim Haþimi de listede olmayan isimlerden.


HDP ise Diyarbakýr'da bu isimlerle yarýþacak adaylarýnýn listesinde deðiþiklik yapmadý. Ýmralý heyeti üyelerinden Ýdris Baluken yine Diyarbakýr'dan birinci sýra adayý oldu. Müftü Nimetullah Erdoðmuþ, Altan Tan gibi seçilen 10 milletvekili listede yerini korudu.

Van'da Beþir Atalay faktörü
Van AK Parti'nin bölgede büyük kayýp yaþadýðý bir baþka il. Son seçimde 8 milletvekilliðinden 7'sini HDP almýþtý. AK Parti Van'da büyük bir hamle yaptý. 2009 yýlýnda baþlayan ilk “demokratik açýlým”dan bu yana uzun süre Kürt sorununa çözüm hamlelerinin koordinatörlüðünü yapan Beþir Atalay bu ilde listenin ilk sýrasýndan aday gösterildi. Milletvekili Burhan Kayatürk ise ikinci sýraya kaydýrýldý. HDP'de ise Figen Yüksekdað bu ildeki yerini korudu.


AK Parti'nin listesini tamamen deðiþtirdiði illerden biri ise Aðrý oldu. 7 Haziran seçimlerinde HDP bu ildeki 4 vekilliði de almýþtý. 1 vekilliði az sayýda oy ile kaybeden AK Parti'de Abdullah Atalay, Yýlmaz Ensaroðlu, Halil Özyolcu ve Ali Konyar'ýn yerine Cesim Gökçe, Ýsmail Oður, Erhan Tenekeci ve Zeynel Abidin Çakýr geldi. HDP ise “tulum” çýkarmasýnýn en önemli nedenlerinden biri olan Leyla Zana'nýn liste baþýndaki yerini deðiþtirmedi. Diðer vekiller de yerlerini korudu.

7 Haziran seçimlerinde Meclis'e AK Parti'nin tek Diyarbakýr milletvekili olarak giren Cevdet Yýlmaz da daha önce vekillik yaptýðý Bingöl'e geri döndü. Bingöl'de Cevdet Yýlmaz'ýn yanýsýra Enver Fehmioðlu da aday gösterildi. HDP ise milletvekili Hiþyar Özsoy'un listedeki yerini korudu.

Son seçimde Batman'dan tek milletvekili olarak Ziver Özdemir'i çýkaran AK Parti, Özdemir'i ikinci sýraya kaydýrdý. Listenin birinci sýrasýna ise Ataullah Hamidi geldi. HDP de Batman'da listesini deðiþtirdi. Milletvekili Ali Atalan listenin son sýrasýna kaydýrýlýrken Ayþe Acar Baþaran ilk sýraya çýktý. Daha önce Ýnsan Haklarý Derneði Genel Baþkan Yardýmcýlýðý yapan Raci Bilici Batman'da ikinci sýradan aday oldu. 

AK Parti milletvekili çýkaramadýðý Hakkari'de de ve ?ýrnak'ta da listesini tamamen deðiþtirdi. Bu illerde tulum çýkaran HDP ise milletvekillerinde deðiþiklik yapmadý.

Ýstanbul'da da yarýþ olacak
Bölgedeki iller dýþýnda batýdaki Kürt illeri açýsýndan iki partinin büyük önem verdiði iki il var. Bunlardan biri Ýstanbul, diðeri Ýzmir. HDP 7 Haziran seçimlerinde en büyük hamleyi 3.bölgede yapmýþtý. AK Parti, HDP'nin 5 vekil çýkardýðý bu bölgede oylarýný artýrma çabasýnda. Bu doðrultuda aday gösterilen isim üç dönem Diyarbakýr milletvekilliði yapan Mehdi Eker oldu. Ayný bölgede Kürt milletvekili Mehmet Metiner de üst sýralardan aday gösterildi. HDP'nin bu bölgedeki deðiþikliði ise Levent Tüzel'in liste dýþý kalmasýndan kaynaklandý. 7 Haziran'da vekil seçilen Erdal Ataþ bu bölgeye kaydýrýldý, bunun dýþýnda listede deðiþiklik olmadý. HDP Eþ Baþkaný Selahattin Demirtaþ, daha önce olduðu gibi bu seçimde de Ýstanbul birinci bölgeden yarýþa girecek.


Ýzmir de son seçimlerde HDP'nin iki oy çýkardýðý ve Kürt oylarýnýn etkili olmaya baþladýðýnýn hissedildiði illerden biri. HDP bu ilden Ertuðrul Kürkçü ve Kalkýnma Bakaný Müslüm Doðan'ý yine iki bölgede liste baþý olarak aday gösterdi.

Bölgeden deðerlendirmeler

Bölgedeki bazý meslek örgütlerinin temsilcileri listeleri Al Jazeera'ye deðerlendirdi.

Vahap Coþkun, Akademisyen, Dicle Üniversitesi
"AK Parti listelerinde en muazzam deðiþiklik Doðu ve Güneydoðu'da… Mesela Diyarbakýr'da 11 ismden 9'ý deðiþmiþ. Hakkari ve ?ýrnak'ta tamamen deðiþmiþ. Urfa'da 10 deðiþiklik, Van'da da tamamý, Aðrý da tamamen deðiþmiþ. ?unu görüyoruz: Bölgede 7 Haziran'dakinden faklý bir kadroyla 1 Kasým'a gidiyor."


"Doðu ve Güneydoðu'daki yeni isimlere daha yakýndan bakarsak, mesela Diyarbakýr özelinde daha teþkilatýn içinden gelen isimler var. Bunlar daha sahaya çýkacak isimler. 7 Haziran'da en büyük sorun, sahaya daha çok çýkýlmamasýydý. Adaylar önemlidir ama adaylarýn önemini de çok fazla abartmamak lazým, özelikle de Doðu ve Güneydoðu'da adaylardan ziyade partilerin seçim stratejileri ve söylemleri çok daha belirleyicidir. Hangi adayý getirirseniz getirin, merkezden çözüm sürecine, Kürtlere yönelik negatif mesajlar gelirse, adaylarýn da bir etkisi kalmaz. Asýl olan merkezdir."

"HDP listelerinde çok büyük bir deðiþiklik yok. Diyarbakýr'da 10 aday aynen korunmuþ. Celal Doðan Antep'ten Ýstanbul'a… Özelikle iç Ege'de Kürt nüfusun yoðunlukta olduðu bölgede, 7 Haziran'da daha çok sol kimliðiyle öne çýkan adaylar gösterilmiþken þimdi biraz daha Kürt kimliðiyle önde olan adaylar gösterilemeye çalýþýlmýþ. Bütün partiler özellikle az bir oy farkýyla kazandýklarý ve kaybettikleri illerde daha dikkatli olmuþlar. Buralarda birtakým liste mühendislikleri yapýlmýþ."

Hakan Akbal - Güneydoðu Genç Ýþadamlarý Derneði (GÜNGÝAD) Baþkaný:  HÜDA-PAR belirleyici olur
"AK Parti belli ki buradaki oy kaybýný bir önceki listeye baðlamýþ olacak ki listede iki kiþinin dýþýnda tamamýný deðiþtirmiþ. Ben Cevdet Yýlmaz'ýn Diyarbakýr'dan aday olmamasýný kayýp olarak görüyorum. Bölgeye çok ciddi katkýlarý olacaktý. AK Parti'nin uzun süreden beri kaybettiði mütevaziliði Yýlmaz geri getirmiþti. Ýlk sýra adayý tecrübeli bir siyasetçi. Ancak geri kalan adaylar AK Parti'nin bu deðiþikliðe karþýn beklediði performansý bölgede sergileyebilecek mi? HDP ise burada istikrarýný korumaya devam etti. Burada bir anlamda AK Parti ile HDP adasýndaki yarýþta belirleyici olacak olan etken HÜDA-PAR seçmenidir. Seçimlere katýlmama kararý aldýlar biliyorsunuz. Ciddi rol oynayacaðýný düþünüyorum. AK Parti ikinci vekilini 5 bine yakýn bir oyla kaybetti."


?ahismail Bedirhanoðlu - DOGÜNSÝFED Baþkaný: Çok kötü olduðunu düþünmüyorum
"Listeler partilerin kararý. Aday gösterdikleri kiþilerin bazý özelliklerine göre belirlerler. Bizim hoþumuza gider veya gitmez. Bu çatýþmalý ortamda olacaðý için sýkýntýlý bir seçim. Öncelikle çatýþmalarýn sona ermesi ve demokratik bir seçim olmasýný istiyorum. Memlekete hayýrlý olmasýný diliyorum öncelikle. AK Parti listelerine baktýðýmýzda bir önceki listeden farklý. Demek ki farklý bir konsept belirlemiþ. Galip bey birinci sýrada ikinci sýrada bir STK temsilcisi. Ben bu listenin ne kadar baþarýlý ve etkili olacaðýný bilemiyorum. Çok kötü bir liste olduðunu düþünmüyorum. Seçim sonuçlarý bize gösterecek esas sonucu. Bölgedeki çatýþmalý süreç seçim sonucuna direkt etki edecek. Adaylarýn donanýmý öne çýkacak."


Aziz Özkýlýç - Diyarbakýr Organize Sanayi Ýþadamlarý Derneði: Liste olumlu
"Burada önemli olan listelerin deðil listelerde bölge ve ülke ekonomisi için, istikrar için çalýþan ve halkýn içinde olan vekillerin olmasýdýr. Sivil anayasa, çatýþmasýzlýk ortamýnýn bir an önce tesis edilmesini bekliyoruz. Bölge ve ülkeye huzur ve barýþýn gelmesi açýsýndan 1 Kasým seçimleri önemlidir. Umut ediyoruz ki seçilen arkadaþlarýn bu yönde çalýþacaklarýný ümit ediyoruz. AK Parti listesini 1 Kasým'da daha net göreceðiz. ?u anda baktýðýmýzda listeyi olumlu görüyorum. Oya ve seçmene yansýmasýný seçimlerde göreceðiz. Seçim atmosferinde isimler kadar söylemleri önemlidir. Yapacaklarý ve icraatlarý seçimin sonucunu bu söylemler belirleyecek."


Ýsmail ?anlý - MÜSÝAD Diyarbakýr ?ube Baþkaný: Toparlayýcý, düzgün liste
"Geçen dönemki listeye göre biraz daha toparlayýcý ve düzgün liste olmuþ. Ancak bizi üzen Cevdet Yýlmaz'ýn listede olmamasýnýn sandýklarda bir sonucu olacaktýr. Bir bakanýn buradan aday olmasýný bekliyorduk. Cevdet Bey'den herkes memnundu, yüzü gülen bir insandý ve çok seviliyor bu bölgede. Bunun dýþýnda Galip Ensarioðlu'nun olmasý önemli. Ýki STK temsilcisi listede bunu da önemsiyoruz. Geçen sefer STK temsilcisi listede yoktu. Bir kadýn adayýn listede olmasý da önemli. Geçen liste ile kýyasladýðýmýzda yüzde seksen civarýnda çok düzgün ve toparlayýcý olmuþ. Bölgemiz ve halkýmýz için hayýrlý uðurlu olsun. Ýnþallah sükunet ve barýþa vesile olur."


Kaynak: Al Jazeera
  UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve tamamı büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. Ayrıca suç teşkil edecek hakaret içerikli yorumlar hakkında muhatapları tarafından dava açılabilmektedir.
Toplam (0) adet yorum eklenmiştir.


EDİTÖRÜN SEÇTİKLERİ

ALINTI YAZARLAR
Diğer Yazarlar
 

SON YORUMLAR