WhatsApp ile ilgili akýl almaz iddia... Hizmet mi? Ýstihbarat mý?
Karakter boyutu :
Metni küçült
Metni büyüt
WhatsApp ile ilgili akýl almaz iddia... Hizmet mi? Ýstihbarat mý?
Popüler mesajlaþma uygulamasý WhatsApp, defalarca ücretli olacak iddialarýna raðmen, halen daha 'ücretsiz' bir þekilde hizmetine devam ediyor. Peki Whatsapp'ý 19 milyar dolar vererek satýn alan Facebook, bunu gerçekten 'insanlýða hizmet' amacýyla mý yaptý?
12 Ekim 2017 Perşembe 19:05
 Bu Haberi Paylaş


Son yýllarýn en popüler mesajlaþma uygulamalarýndan olan WhatsApp'ýn, dünya çapýnda 1.2 milyar kullanýcýsý var. Serüvenine ilk baþladýðýnda, 1 yýllýk kullanýmýn ardýndan ücretli olacaðý söylense de, aradan yýllar geçmesine raðmen 'ücretsiz' bir þekilde kullanýcýlarýna hizmet vermeye devam ediyor. 

 



HÝZMET MÝ, ÝSTÝHBARAT MI?


Sosyal medya aðý Facebook, 2014 senesinde WhatsApp'ý 19 milyar dolar gibi bir meblað karþýlýðýnda satýn alacaðýný duyurmuþtu. O günden bu güne WhatsApp'ýn ücretli olacaðý iddialarý yeniden gündeme gelse de, Facebook bu hizmetin ücretsiz olarak devam edeceðini duyurmuþtu. Peki bu hizmet, gerçekten insanlýða hizmet amacýyla mý yapýlýyor? Facebook, 19 milyar dolara satýn aldýðý, 480 milyon dolarlýk tesis kurduðu WhatsApp'ý, gerçekten karþýlýksýz hizmete mi sunuyor? Teknoloji uzmaný Salih Cenap Baydar, bunun bu þekilde olmadýðýný, hatta 'devlet kuruluþlarýndan bu gibi uygulamalarýn derhal çýkarýlmasý gerektiðini' savunuyor.

Salih Cenap Baydar'ýn kalemealdýðý o yazý:

Brian Acton ve Jan Koum isimli iki arkadaþ, çok kýsa bir sürede, birçok insanýn hayal bile edemeyeceði derecede bir þöhret ve zenginliðe ulaþtýlar.

24 ?ubat 2009'da kurduklarý firmalarýnýn sürdüðü ürün, piyasada birçok benzeri bulunan basit bir mesajlaþma uygulamasýydý.

Sonradan dünya çapýnda tanýnacak ürünün adýný ortaklardan Jan koymuþtu: WhatsApp. Bu isim “ne haber, ne var ne yok” gibi anlamlara gelen “what's up?” sorusundan mülhemdi.

Uygulama hýzla popülerlik kazandý. Nasýl para kazanýlacaðý basitti: Ýlk sene bedava olacaktý. Bir yýlýn ardýndan uygulamayý kullanmaya devam etmek isteyenler, yýllýk bir dolar gibi son kullanýcý için çok cüz'i sayýlabilecek bir ücret ödeyeceklerdi. Kullanýcý sayýsý yüz milyonlarý aþmýþ bir uygulama için bu her sene milyonlarca dolarlýk kazanç demekti. Facebook'un kurucusu Mark Zuckerberg bu hýzla yayýlan mesajlaþma uygulamasýna karþý kayýtsýz kalamadý ve 2012 yýlýnýn bahar aylarýnda Jan Koum ile tanýþmak istedi. O günlerde baþlayan görüþmeler iki yýl boyunca sürdü ve nihayet 2014 yýlýnýn 19 ?ubat'ýnda Facebook'un WhatsApp'ý 19 milyar dolar gibi daha önce duyulmamýþ bir bedel karþýlýðý satýn alacaðý açýklandý. Satýn alma açýklandýðýnda Facebook'un 1.2 milyar, WhatsApp'ýn 450 milyon kullanýcýsý bulunuyordu.

 



TÜM BU MASRAF NÝYE


Facebook'a geçtikten sonra ne yapacaðý merak edilen WhatsApp'dan, bir müddet sonra ilginç bir açýklama geldi: WhatsApp için artýk hiçbir ücret talep edilmeyecekti. Halen web sitelerinde duran açýklamanýn ilgili kýsmý þöyleydi:

“...Artýk WhatsApp'ýn üyelik bedeli olmayacaðýný duyurmaktan mutluluk duyuyoruz. Uzun süredir pek çok kiþiden ilk yýl WhatsApp'ý ücretsiz olarak kullandýktan sonra üyelik bedeli ödemesini istedik. Büyüdükçe bu yaklaþýmýn çok iyi çalýþmadýðýný gördük. Pek çok WhatsApp kullanýcýsýnýn kredi veya banka kartý numarasý yok ve ilk yýldan sonra aile ve arkadaþlarýna eriþimlerini kaybetmekten korkuyorlardý. Bu nedenle önümüzdeki birkaç hafta boyunca uygulamamýzýn farklý sürümlerindeki ücretleri kaldýracaðýz ve artýk WhatsApp servisi için ücretlendirilmeyeceksiniz. Doðal olarak herkes WhatsApp'ý üyelik bedeli olmadan nasýl devam ettirebileceðimizi ve bugünkü açýklamanýn üçüncü parti reklamlarý baþlatacaðýmýzýn bir göstergesi olup olmadýðýný düþünebilir. Bunun cevabý hayýr.”

WhatsApp hizmetini satmayacaktý. Reklamdan da para kazanmayacaktý. Peki, týpký diðer þirketler gibi para kazanmak için kurulmuþ olan Facebook, 19 milyar dolarý bir kalemde insanlýða hizmet olsun diye mi harcamýþtý? Masraflar satýn almada harcanan paralarla bitse iyiydi. WhatsApp gibi dünya ölçeðinde bir servisi ayakta tutmanýn büyük maliyetleri ne olacaktý? Sýradan bir kullanýcýnýn böylesi bir hizmetin maliyet boyutunu gözünde canlandýrmasý pek kolay deðil. O yüzden nasýl maliyetlerin söz konusu olduðunu kýsaca anlatmaya çalýþalým:

 



SADECE ÝDARÝ MASRAFLAR 480 MÝLYON DOLAR


2015'in Eylül ayý itibarýyla 900 milyon kullanýcýya hizmet verirken WhatsApp'da 50 mühendisin çalýþtýðý medyaya yansýmýþtý. Bugün WhatsApp'ýn 1,3 milyar aktif kullanýcýsý var. Bu kadar insan 7 gün 24 saat durmaksýzýn metin, resim, ses ve video paylaþýyorlar. Bu hizmetin asla kesintiye uðramadan, yavaþlamadan sürdürülmesi lazým. Facebook'un kendi paylaþýmlarýnýn yanýsýra WhatsApp üzerinden yapýlan bu paylaþýmlar için kullandýðý veri merkezlerinden birisinin büyüklüðü yaklaþýk 30.000 m2. Bu aþaðý yukarý dört futbol sahasý büyüklüðüne tekabül ediyor. Fort Worth, Texas'da yaptýrdýklarý veri merkezinin maliyetinin bir milyar dolara ulaþacaðý tahmin ediliyor. Los Lunas, New Mexico'daki veri merkezi için de 250 milyon dolar gibi bir yatýrým yapacaklar. Ýsveç Lulea'daki yeni veri merkezleri 27 bin m2 büyüklüðünde. Facebook sahip olduðu veri iletiþim altyapýsý (veri merkezleri, sunucular, network cihazlarý ve binalar) için 2014'te yaklaþýk 3 milyar dolar, 2015'te yaklaþýk olarak 3.6 milyar dolar para harcadý. Sadece 2015'te, veri merkezlerindeki idari masraflar 480 milyon dolar oldu.

 



BÝNLERCE KÝ?ÝLÝK ÝSTÝHDAM


Biz WhatsApp'da rahatça mesajlaþalým diye Facebook on binlerce sunucu alýyor. Bunlarý koyacak veri merkezleri inþa ediyor. Sunucular için gereken inanýlmaz boyuttaki enerjiyi satýn alýyor. Bu kadar çok sayýda sunucunun sebep olduðu ýsýyý dengelemek için devasa klimalandýrma sistemleri kuruyor. Özellikle video paylaþýmý esnasýnda ihtiyaç duyulan bant geniþlikleri için büyük meblaðlarý gözden çýkartýyor. Bütün bu cihazlarý kurmak ve yönetmek için binlerce kiþi istihdam ediyor.

Acaba Facebook tüm bunlarý fisebilillah mý(!) yapýyor? Gerçekten Facebook'un insanlýða hizmet aþkýyla, bizim kara kaþýmýz kara gözümüz için her sene milyarlarca dolar harcadýðýna inanmamýz mý bekleniyor?

Türk milleti olarak yeni teknolojileri kullanmakta pek az tereddüt yaþýyoruz. Yenilikleri kullanmaya tamamen açýðýz ancak yeni teknolojilerin arka planýný kavramada çok zayýfýz. Pek çok kimse, WhatsApp, Facebook, Twitter gibi uygulamalarý, telefonunu satýn aldýðýnda parasýný ödemiþ olduðu bedava uygulamalar sanýyor.

Her internet kullanýcýsýnýn aklýna kazýmasý, kulaðýna küpe etmesi gereken önemli bir söz var:

“Eðer bir ürün için para ödemiyorsanýz o zaman satýlan ürün sizsiniz demektir.”

 



TEKNOLOJÝ ÝLE ÝMTÝHAN


Bu uygulamalar her birimiz hakkýnda veriler topluyor, profilimizi çýkarýyorlar. Kimiz, kimleri tanýyoruz, kiminle ne sýklýkta görüþüyoruz, neyi severiz, kimden nefret ederiz, zayýflýklarýmýz, hassasiyetlerimiz, kayda deðer özelliklerimiz nelerdir çýkartýyorlar. Üstelik bunu önemli önemsiz, yaþlý genç demeden her birimiz üzerinde yapýyorlar.

Bilgi güçtür ve bu uygulamalarýn sahipleri “bildikçe” güçleniyorlar.

Hiçbir bilgi önemsiz deðil. Bugün önemsiz görünen biri yarýn önemli bir pozisyona gelebilir. Kaldý ki demokrasilerde her bir seçmeni “ciðerine kadar” tanýmak seçime müdahil olmak isteyen herkese tarifsiz bir koz veriyor.

 



ÝSTÝHBARAT ÖRGÜTLERÝ Ý? BA?INDA


Her ilde, her ilçede, her mahallede her an sayýsýz WhatsApp gruplarý kuruluyor. Öðrenciler, öðrenci velileri, bürokratlar, arkadaþlar, dernek üyeleri, kursiyerler, hatta bir turda tanýþan turistler yeni WhatsApp gruplarý oluþturuyorlar. Açýk ya da gizli temasta olduklarý her kiþi, kendileri yarýn unutacak olsa bile “Big brother” tarafýndan hatýrlanmak üzere teker teker Facebook sunucularýna kaydediliyor. Peki, bu bilgiler karþýlýðýnda, harcanan milyarlarca dolardan daha fazlasýný ödemeye hazýr, cepleri þiþkin alýcý kim olabilir? Tebrikler, bildiniz! Olaðan þüphelimiz tabi ki siber savaþýn mahiyetini bizden çok daha iyi kavramýþ “bazý” ulusal istihbarat örgütleri!

Vatandaþýn bütün bu tehlikelerden habersiz olmasý anlaþýlabilir bir þey. Ya devlet adamlarýnýn, hem de güvenlikten sorumlu olanlarýnýn kahredici gafletine de demeli?

 



WHATSAPP UYU?TURUCU ÝHBAR HATTI!


Bugün devlet memurlarý WhatsApp'ý sadece eve giderken marketten alacaklarý malzemelerin listesini sormak için kullanmýyorlar. Güneydoðu'da terörle mücadele eden bazý komutanlar görev talimatlarýný, lojistik bilgilerini WhatsApp'tan paylaþýyorlar. Müsteþarlarýn, genel müdürlerin, daire baþkanlarýnýn dahil olduðu, devlet sýrrý sayýlabilecek meselelerin tartýþýldýðý sayýsýz WhatsApp grubu var. Sanýrým en kötü durumda olan bakanlýðýmýz Ýçiþleri Bakanlýðý. Emniyet teþkilatýnda terörden, organize suçla mücadeleye kadar her birimde WhatsApp üzerinden haberleþmek standart olmuþ durumda. Resmi görev emirleri WhatsApp üzerinden veriliyor! Polisler WhatsApp'ý öylesine benimsemiþler ki, ülkemizin en iyi korunan yeri olduðunu düþündüðümüz bir kurumun giriþinde, ziyaretçilerin T.C. Kimlik fotoðraflarýný GBT sorgulamasý yapacak arkadaþlarýna WhatsApp üzerinden gönderiyorlar! Ankara Emniyet Müdürlüðü, bir “WhatsApp Uyuþturucu Ýhbar Hattý” kurarak bu iþlerden birazcýk olsun anlayanlarý dehþete düþürdü! Resmi bir devlet kuruluþunun, yabancý bir ticari firmanýn ürünü þehrin her tarafýna astýðý afiþlerle “reklam etmesindeki” çarpýklýk bir tarafa, Ankara Emniyet Müdürlüðü'nün bu uygulamayla Mark Zuckerberg'e (dolayýsýyla bazý “Hayli yetkin” istihbarat örgütlerine) Ankara'nýn uyuþturucu haritasýný çýkartma imkâný verdiðinin farkýnda olmamasý insaný kahrediyor.

Haydi siyasetçiler konuya uzak, haydi üst düzey bürokratlar çok hýzlý geliþen teknolojiyi takip edip anlamakta zorlanýyorlar diyelim. Peki, bilgi iþlemden sorumlu yöneticiler neden uyarmýyor kimseleri? Onlarýn da meselenin tehlikelerinden ayný derecede bihaber olmasý ihtimali tüylerimizi diken diken ediyor.

 



ÇILGIN DEÐÝL AKILLI PROJE Baþta sayýn Ýçiþleri Bakanýmýz olmak üzere devlet büyüklerimize seslenmek istiyorum. Devlet iþlerinde WhatsApp, Gmail, Hotmail, DropBox, OneDrive gibi “bedava” yabancý servislerin kullanýmý derhal yasaklanmalýdýr. Hatta devlet iþlerinde bu uygulamalarý kullanmaya ýsrarla devam eden memurlara aðýr cezalar getirilmelidir. Çin 2014'te baþta gmail olmak üzere Google servislerini tamamen yasaklamadan önce sansür ettiði gibi 19 Temmuz 2017 itibarýyla WhatsApp'ý sansürlemeye baþladý. Çin bir yandan da WeChat isimli kendi milli mesajlaþma uygulamalarýnýn kullanýmýný teþvik ediyor. Rusya, Facebook alternatifi Vkontakte (vk.com) ve Google alternatifi Yandex'i destekliyor. Ukrayna Kýrým ihtilafýndan sonra Rus istihbaratýna karþý koyabilmek için 16 Mayýs 2017'de Vkontakte ve Yandex servislerine eriþimi yasakladý. Hindistan 2016'da güvenlik gerekçeleriyle Google haritalarýn StreetView özelliðini bloke etti. Burada kaba bir yasakçý zihniyeti savunmuyorum. Saðlýklý, hýzlý, beklentileri karþýlayan alternatifleri üretmeden sadece yasaklar getirmek elbette çözüm deðil. ?u ana kadar bu uygulamalarýn muadili onlarca yerli uygulama geliþtirmiþ olup onlarýn arasýndan hangisini kullanacaðýmýzý tartýþýyor olmamýz lazýmdý. Zararýn neresinden dönülse kârdýr. Bir “çýlgýn” inþaat projesine ayrýlan bütçenin onda biri bile bunlarýn hepsini yapmaya yeter de artar bile! Yeter ki bu projeler, devlet hizmetine dair her alýmý bir vurgun fýrsatý gören ahlaksýz kimselere teslim edilmesin. / ( timetürk)
  UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve tamamı büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. Ayrıca suç teşkil edecek hakaret içerikli yorumlar hakkında muhatapları tarafından dava açılabilmektedir.
Toplam (0) adet yorum eklenmiştir.


EDİTÖRÜN SEÇTİKLERİ

ALINTI YAZARLAR
Diğer Yazarlar
 

SON YORUMLAR