Ýnsan haklarý ve Veda Hutbesi - 1
Karakter boyutu :
Metni küçült
Metni büyüt
Ýnsan haklarý ve Veda Hutbesi - 1
13 Kasım 2012 Salı 00:57
Müslümanlar "kul hakký” konusunu dünya çapýnda yeteri kadar ifade edememiþlerdir. Halbuki ellerinde tarih boyunca insan haklarý mücadelesini tevhid mücadelesine seçkin bir biçimde sürdüren peygamberlerin yaþamlarý ve ...
Ýnsan toplu yaþamak zorunda olan sosyal bir varlýktýr. Bu itibarla toplumsal münasebetleri düzenleyecek bir nizama ihtiyaç vardýr. Toplum hayatýný düzenleyen ve devlet müeyyidesi ile kuvvetlendirilmiþ olan kaidelerin bütününe hukuk denir. Hukukun insanlara tanýdýðý menfaate ve salahiyete hak denir. Herkese tanýnmasý gereken temel hak ve hürriyetler için de ‘’Ýnsan Haklarý’’ tabiri kullanýlmaktadýr.

Ýnsan Haklarý: Diline, dinine, ýrkýna, cinsiyetine, milliyetine, sosyal statüsüne, ve rengine bakýlmaksýzýn insana insan olduðu için tanýnan haklarýn genel adýdýr.(TDV Ýslam Ans., Ýnsan Haklarý, Maddesi)

“Kuran’da, hadislerde ve diðer Ýslami kaynaklarda hak kelimesi “korunmasý, gözetilmesi ya da sahibine ödenmesi gerekli olan maddi ve manevi imkan pay eþya ve menfaatler; görev sorumluluk borç gibi anlamlarda da kullanýlmýþtýr”. (TDV Ýslam Ansiklopedisi, Hak Maddesi 15.cilt s.138)

Ýnsan Haklarý ile ilgili Ýslami kavramlar þunlardýr: Hukuku`l-ibad, Hukuku`n-nas,

Kul hakký-insan hakký: Allah’a karþý görev ve sorumluluklarýn içerisinde; diðer insanlara karþý olan görev ve sorumluluklarýmýzdýr. Bir baþka ifade ile baþkalarýnýn bizim üzerimizdeki haklarýdýr.

Hak kavramý insanlýk tarihi kadar uzun bir geçmiþe sahiptir. Çünkü insanýn varolduðu yerde hak söz konusudur. Ýlk insan haklarý ihlali de Hz. Adem (a.s)`in oðullarý arasýnda Kabil`in Habil (a.s)`i öldürmesiyle baþlar.

Kul hakký Ýslami bir terim olup insanýn temel haklarýný da içeren kaynaðý ve çerçevesi itibariyle vahye ve sünnete dayanan "maddi ve manevi" anlamda her türlü hakký içeren “hukukunnas” diye de adlandýrabileceðimiz bir haktýr.

“Ýnsan haklarý” terimi ise batýlýlar tarafýndan aydýnlanmanýn sonucu olarak dindýþý referanslarla içselleþtirilen, bireyi önceleyen ve de daha çok bireyi devlete karþý koruyan haklarý içerir. Kaynaðý itibari ile de hiçbir kutsal metne dayanmaz.

Müslümanlar “kul hakký” konusunu dünya çapýnda yeteri kadar ifade edememiþlerdir. Halbuki ellerinde tarih boyunca insan haklarý mücadelesini tevhid mücadelesine seçkin bir biçimde sürdüren peygamberlerin yaþamlarý ve ilahi vahiy, Müslümanlarýn, insan haklarýna iliþkin tutarlý bir kavramsal model oluþturabilmelerine ve bunu pratize edebilmelerine yetecek kadar bol miktarda örnek ve malzemeyi barýndýrmaktadýr. (Kuran ve Ýnsan Haklarý, Mustafa Yýldýz, s.30 Ekol y.) Yüce Allah;

يَا اَيُّهَا النَّاسُ اِنَّا خَلَقْنَاكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَاُنْثى وَجَعَلْنَاكُمْ شُعُوبًا وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا اِنَّ اَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللّهِ اَتْقيكُمْ اِنَّ اللّهَ عَليمٌ خَبيرٌ

‘’Ey insanlar! Biz sizi bir erkek ile bir diþiden yarattýk. Birbirinizi tanýyabilmeniz için sizi milletlere ve kabilelere ayýrdýk. Allah katýnda en deðerliniz en müttaki olanýnýzdýr.’’ (Hucurat, 49/13) buyurmaktadýr.

Bu ayette insanlarýn ayný kökten geldiðini, Hz. Adem (a.s) ile Hz. Havva (r.anha)’nýn çocuklarý olduðunu, dolayýsý ile doðuþtan gelen bir üstünlüðün ve imtiyazýn hiç kimse için söz konusu olamayacaðýný; insanlarýn doðuþtan eþit haklara sahip olduklarýný Allah’a yakýn olmak için nesebinin, içinde yaþadýðý yer ve cemiyetin deðil, Allah’ýn koyduðu esaslarýn hakkýný verebilme þartýnýn herkes için geçerli olduðunu açýkça görmekteyiz. Buna göre ýrk, renk, vücut yapýsý gibi ferdin iradesine baðlý olmayan hususlar üstünlük ölçüsü ve övünç vesilesi olamaz.

Veda Hutbesi’nde bu gerçek þöyle dile getiriliyor:

‘’Ey insanlar! Rabbiniz birdir. Dikkat edin, hiçbir Arap’ýn Arap olmayana, Arap olmayanýn Arap’a, hiçbir beyazýn zenciye, zencinin de beyaza takvadan baþka bir þeyle üstünlüðü yoktur. ?üphesiz Allah katýnda en deðerliniz O’na karþý gelmekten en çok sakýnanýnýzdýr.’’ (Ahmed ibn Hanbel, Müsned, Mýsýr 1313, V, 411)

Peygamberimizin insanlarýn eþitliði hususundaki hassasiyeti þu olayda açýk seçik görülmektedir: Bir gün Ebu Zer, Bilal-i Habeþi’ye kýzmýþ ve haddi aþarak ‘’siyah kadýnýn oðlu’’ diye hakaret etmiþti. Bilal onu Rasul-ü Ekrem’e þikayet etti. Hz. Peygamber (s.a.v) Ebu Zerr’e dedi ki:

‘’Onu anasýnýn zenci olmasýyla mý ayýpladýn? Sen öyle bir adamsýn ki sende hala cahiliyet kokusu var. Bak, sen takva ile daha üstün olmadýðýn takdirde, beyaz veya siyah derililerden daha hayýrlý deðilsin.’’ Ebu Zer hata ettiðini anladý ve tevbe etti. Fakat bu kuru bir tevbe deðildi. Yüzünü yere koydu: ’’Vallahi ya Rasulallah, Bilal ayaðý ile yanaðýma basmadýkça yüzümü yerden kaldýrmam’’ dedi ve ýsrar etti. Nihayet Bilal Ebu Zerr’in yanaðýna bastý ve helalleþtiler. (Ahmed ibn Hanbel, el- Müsned, Mýsýr 1313, V, 158)

Ýslam’a göre ýrk, renk, makam, zenginlik, akrabalýk ve dostluk ve hatta inanç farklarýna bakýlmaksýzýn herkes kanun önünde eþittir; ayný kanun bütün Müslümanlara ve bazý istisnalarýyla birlikte gayr-ý müslimlere tatbik edilir. (H. Karaman, Muk. Ýsl. Huk. I-III, Ýst, 1974-1987. I, 112)

عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ قُرَيْشًا أَهَمَّهُمْ شَأْنُ الْمَرْأَةِ الْمَخْزُومِيَّةِ الَّتِي سَرَقَتْ فَقَالُوا مَنْ يُكَلِّمُ فِيهَا رَسُولَ اللَّهِ (صعم) فَقَالُوا وَمَنْ يَجْتَرِئُ عَلَيْهِ إِلَّا أُسَامَةُ حِبُّ رَسُولِ اللَّهِ (صعم) فَكَلَّمَهُ أُسَامَةُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صعم) أَتَشْفَعُ فِي حَدٍّ مِنْ حُدُودِ اللَّهِ ثُمَّ قَامَ فَاخْتَطَبَ فَقَالَ أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّمَا أَهْلَكَ الَّذِينَ قَبْلَكُمْ أَنَّهُمْ كَانُوا إِذَا سَرَقَ فِيهِمْ الشَّرِيفُ تَرَكُوهُ وَإِذَا سَرَقَ فِيهِمْ الضَّعِيفُ أَقَامُوا عَلَيْهِ الْحَدَّ وَايْمُ اللَّهِ لَوْ أَنَّ فَاطِمَةَ بِنْتَ مُحَمَّدٍ سَرَقَتْ لَقَطَعْتُ يَدَهَا وَفِي حَدِيثِ ابْنِ رُمْحٍ إِنَّمَا هَلَكَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ

"Mahzum kabilesinden hýrsýzlýk eden Fatýma bintü Esved adlý itibarlý bir kadýna ceza tatbiki Kureyþ’in aðýrýna gidiyordu. Bu cezayý affetmesi için Hz. Peygamber’e çok sevdiði Üsame b. Zeyd’i þefaatçi olarak gönderdiler. Hz. Peygamber iltimasý kabul etmedi. Kalktý ve þunlarý söyledi: ‘’Sizden öncekilerin mahvolmalarýnýn sebebi þudur: Ýçlerinden þerefli bir kimse çalýnca onu býrakýr, zayýf birisi çalýnca onu cezalandýrýrlardý. Allah’a yemin ederim ki Muhammed’in kýzý Fatýma bile hýrsýzlýk yapsa elini keserdim.’’ (Müslim, Hudud 2)

يَااَيُّهَا الَّذينَ امَنُوا كُونُوا قَوَّامينَ لِلّهِ شُهَدَاءَ بِالْقِسْطِ وَلَايَجْرِمَنَّكُمْ شَنَانُ قَوْمٍ عَلى اَلَّا تَعْدِلُوا اِعْدِلُوا هُوَ اَقْرَبُ لِلتَّقْوى وَاتَّقُوا اللّهَ اِنَّ اللّهَ خَبيرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ


‘’Ey iman edenler! Allah için adaleti ayakta tutan, doðru þahitler olun. Bir kavme düþmanlýðýnýz sizi asla adaletten ayýrmasýn. Adil olun, bu, Allah’a karþý gelmekten sakýnmaya daha yakýndýr. Allah’tan sakýnýn, doðrusu Allah iþlediklerinizden haberdardýr.’’ (Maide, 5/8) ayeti konuya yeterince ýþýk tutmaktadýr.

(Devam edecek...)

MELE MUHAMMED-Î GEVER-Î / YÜKSEKVA AJANS
 



 
Bu Yazi 4132 kez okundu
  UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve tamamı büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. Ayrıca suç teşkil edecek hakaret içerikli yorumlar hakkında muhatapları tarafından dava açılabilmektedir.
Toplam (77) adet yorum eklenmiştir.
@Adýnýz Soyadýnýz
19 Ocak 2013 Cumartesi 12:14
allah seydamýzan razý olsun herþi yi olmasý gerektiði gibi yazdýðý için vesselam
  YORUM DEVAMI
@AMED
01 Ocak 2013 Salı 16:31
yazýnýzý zevkle okudum allah razý olsun yeni yazýnýzý bekliyor bizi fazla bekletmeyin hocam
  YORUM DEVAMI
@Adýnýz Soyadýnýz
23 Aralık 2012 Pazar 23:59
allah razý olsun seydam
  YORUM DEVAMI
@Adýnýz Soyadýnýz
20 Aralık 2012 Perşembe 23:42
edelet u heqi naye hetta islam nebe hakim

jý ber ve her var u cihe rabun þere cundullahi

bý emre hukme ilahi jýbo quran býkýn hakým
  YORUM DEVAMI
@Adýnýz Soyadýnýz
20 Aralık 2012 Perşembe 23:29
hocam sizi kutlarým hakaten yerinde bir yazý olmuþ tebrikler
  YORUM DEVAMI

» Sahte tepelerden inip, þefkat ýrmaklarýna dalalým 14 Şubat 2014 Cuma 14:52
» Ýnsanlýðýn kurban imtihaný 14 Ekim 2013 Pazartesi 11:24
» Mevlid Kandili üzerine... 23 Ocak 2013 Çarşamba 13:07
» Ýnsan Haklarý Ve Veda Hutbesi - 2 14 Ocak 2013 Pazartesi 23:21


EDİTÖRÜN SEÇTİKLERİ

ALINTI YAZARLAR
Diğer Yazarlar
 

SON YORUMLAR